پروسه نقاهت تنها به جراحی زیبایی بینی و ترمیم بافت های بینی محدود نمی شود ؛ بلکه بدن به عنوان یک سیستم یکپارچه ، واکنش های متعددی به بیهوشی و ترومای جراحی نشان می دهد. یکی از شایع ترین و البته ناراحت کننده ترین عوارضی که بیماران در روزهای اول پس از عمل با آن دست و پنج نرم می کنند ، یبوست است. این مشکل که شاید در نگاه اول ارتباطی با بینی نداشته باشد ، می تواند تأثیر قابل توجهی روی روند بهبودی و حتی وضعیت روحی فرد بگذارد. درک علل فیزیولوژیک این اتفاق و آگاهی از راهکارهای پیشگیری و درمان ، نقش مهمی در کاهش درد و جلوگیری از عوارض ناشی از فشار دارد. در این مقاله از دکتر توسلی جراح بینی خوب در بابل ، به بررسی علمی و کاربردی دلایل بروز یبوست بعد از عمل بینی و روش های مقابله با آن می پردازیم تا دوران نقاهت شما را آسان تر و ایمن تر کند.
آیا داروی بیهوشی باعث یبوست بعد از عمل بینی می شود؟
پاسخ به این سوال مثبت است. داروهای بیهوشی و مسکن هایی که در حین و بعد از عمل بینی در بابل تجویز می شوند ، از اصلی ترین عوامل بروز یبوست هستند. بیهوشی عمومی باعث می شود فعالیت عضلات صاف روده و حرکات دودی (پریستالتیک) که مسئول عبور مواد غذایی از دستگاه گوارش هستند ، به طور موقت کند یا متوقف شوند. این حالت که به نام ایلئوس (Ileus) شناخته می شود ، یک واکنش طبیعی بدن به استرس جراحی و داروها است. علاوه بر خود داروی بیهوشی ، مصرف مسکن های مخدر (مانند تزریق مورفین یا قرص های کدئین دار) پس از عمل برای کنترل درد ، تاثیر بسزایی در یبوست دارد. این مواد مخدر با اثر بر روی گیرنده های عصبی در روده ، ترشح مایعات را کاهش داده و جذب آب را افزایش می دهند که نتیجه آن سفت شدن مدفوع و دفع دشوار است. بنابراین ، یبوست پس از عمل بینی تا حد زیادی یک عارضه جانبی دارویی و قابل پیشگیری است.
علت یبوست بعد از عمل بینی چیست؟
علاوه بر تأثیر مستقیم داروهای بیهوشی و مسکن ها ، عوامل متعدد دیگری نیز در بروز یبوست پس از جراحی بینی نقش دارند که شناخت هر کدام به مدیریت بهتر آن کمک می کند:
- کم آبی بدن (Dehydration) : پس از عمل بینی ، به دلیل تورم صورت و احساس خشکی دهان و گلو ناشی از تنفس از راه دهان (به دلیل مسدود بودن راه های بینی) ، بیماران تمایل کمتری به نوشیدن مایعات دارند. کاهش دریافت مایعات باعث می شود روده آب موجود در مدفوع را جذب کند و مدفوع خشک و سفت شود.
- عدم تحرک کافی : استراحت مطلق و کم تحرکی در روزهای اول پس از عمل برای جلوگیری از خونریزی و تورم ضروری است. اما عدم فعالیت بدنی باعث کاهش متابولیسم و کند شدن حرکات روده می شود. راه رفتن و فعالیت بدنی سبک ، محرک اصلی برای عملکرد صحیح دستگاه گوارش است که در این دوره به شدت کاهش می یابد.
- تغییر رژیم غذایی : در روزهای اول پس از جراحی ، بیماران معمولاً غذاهای سبک و کم فیبر مانند سوپ ، فرنی ، ماست و نان تست مصرف می کنند. کاهش دریافت فیبر غذایی که حجم مدفوع را افزایش داده و دفع آن را آسان می کند ، یکی از عوامل اصلی یبوست بعد از عمل بینی است.
- استرس و اضطراب : استرس ناشی از عمل جراحی و نگرانی از نتیجه آن ، سیستم عصبی سمپاتیک را فعال می کند که این امر به طور طبیعی عملکرد گوارش را کند می کند.
درمان یبوست بعد از عمل جراحی بینی
- افزایش مصرف مایعات : با وجود محدودیت های احتمالی ، سعی کنید در طول روز آب کافی بنوشید. مصرف آب ولرم با لیموی تازه ترش می تواند به تحریک روده کمک کند. همچنین مصرف مایعات گرم مانند چای کمرنگ یا سوپ های رقیق مفید است.
- استفاده از ملین های نرم کننده : قبل از مصرف هرگونه داروی ملین قوی ، با پزشک خود مشورت کنید. معمولاً پزشکان توصیه می کنند از داروهای نرم کننده مدفوع استفاده کنید که با جذب آب در روده ، مدفوع را نرم می کنند بدون اینکه باعث انقباض شدید روده شوند. مصرف قرص های ملین قوی که باعث زور زدن می شوند ، ممنوع است.
- اصلاح رژیم غذایی : طی تغذیه بعد از عمل بینی به محض اینکه پزشک اجازه داد ، غذاهای پر فیبر را به رژیم خود اضافه کنید. مصرف آلو خیس خورده ، انجیر ، هویج پخته ، سیب زمینی با پوست و سبزیجات پخته به نرم شدن مدفوع کمک می کند. مصرف غذاهای نفاخ مانند حبوبات را در این دوره محدود کنید.
- فعالیت بدنی ملایم : پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت ، با اجازه پزشک ، شروع به راه رفتن های کوتاه و آرام در منزل کنید. این کار باعث بهبود گردش خون و تحریک حرکات روده می شود. از نشستن طولانی مدت در یک حالت خودداری کنید.
- مصرف پروبیوتیک : مصرف ماست یا کفیر حاوی پروبیوتیک می تواند به تعادل فلور روده و بهبود عملکرد گوارشی و بهبود یبوست بعد از عمل بینی کمک کند.
آیا زور زدن بعد از جراحی بینی خطرناک است؟
بله ، زور زدن و فشار آوردن شدید هنگام اجابت مزاج پس از عمل بینی می تواند بسیار خطرناک باشد. هنگام زور زدن ، فشار خون در سیاهرگ ها و شریان های صورت به شدت افزایش می یابد. این افزایش فشار به هنگام یبوست بعد از عمل بینی می تواند منجر به پارگی رگ های ظریف و در حال ترمیم در داخل بینی شود که نتیجه آن خونریزی بینی است. خونریزی می تواند تورم بینی را تشدید کرده و حتی روی نتیجه نهایی عمل تأثیر بگذارد. همچنین فشار باعث قرمزی شدن صورت و افزایش تورم دور چشم ها می شود که روند بهبودی را کند می کند. بنابراین ، اگر احساس نیاز به دفع دارید ، هرگز زور نزنید.
